Krajobrazy dzieciństwa. Wokół dwóch powieści Łukasza Barysa
Agnieszka Czyżak
Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniuhttps://orcid.org/0000-0001-8918-5264
Abstrakt
Najważniejszym celem artykułu jest namysł nad problematyką związaną z kreowaniem literackich obrazów dzieciństwa oraz wizji inicjacji we współczesnej odsłonie nurtu określanego prozą wiejskich przestrzeni. Wskazane literackie strategie stanowią ważną cześć literatury najnowszej, pozwalają bowiem ukazywać świat poprzez doświadczenia zarazem jednostkowe i zbiorowe. Nadto w dwóch powieściach Łukasza Barysa (Kości, które nosisz w kieszeni oraz Jeśli przecięto cię na pół), podobnie jak w wielu innych tekstach opublikowanych w XXI wieku, istotnym elementem przekazu staje się diagnozowanie przemian społecznych i obyczajowych jako skutku procesów transformacji ustrojowej. W artykule podejmowane są również zagadnienia skomplikowanych relacji pomiędzy prozą obrazującą doświadczenia peryferyjności egzystencji, zapisami jednostkowych emocji oraz nowymi wizjami wspólnotowej historii. Interpretacyjne rozpoznanie wiedzie ku odkryciom związków pomiędzy literackimi zapisami indywidualnych przeżyć a przemianami zbiorowej świadomości.
Słowa kluczowe:
krajobraz, inicjcja, dzieciństwo, tożsamość, proza najnowszaBibliografia
Barys Łukasz (2021), Kości, które nosisz w kieszeni, Warszawa: Wydawnictwo Cyranka.
Barys Łukasz (2023), Jeśli przecięto cię na pół, Warszawa: Wydawnictwo Cyranka.
Barys Łukasz (2024), Małe pająki, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Ciarkowska Anna (2021), Dewocje, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.
Chmielewska Katarzyna (2021), Lud w perspektywie, perspektywa ludu, „Teksty Drugie”, nr 5, s. 293–309.
Czapliński Przemysław (2017), Śmierć, śmierć, inne życie. Wieś w literaturze polskiej przełomu XX i XXI wieku, „Teksty Drugie”, nr 6, s. 13–34.
Czyżak Agnieszka (2022), Inicjacje w prozie wiejskich przestrzeni. Rekonesans, „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, t. 65, nr 2, 87–99.
Fiedorczuk Julia (2023), Dom Oriona, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Gogola Weronika (2017) Po trochu, Wrocław: Książkowe Klimaty.
Grzegorzewska Wioletta (2014), Guguły, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Koszowy-Krajewska Marta (2016), Granice (w) fotoeseju, w: Fotoesej. Testowanie granic gatunku, red. B. Pawłowska-Jądrzyk, M. Jewdokimow, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW, s. 137–152.
Lebda Małgorzata (2023), Łakome, Kraków: Wydawnictwo Znak.
Marecki Piotr (2020), Polska przydrożna, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Myśliwski Wiesław (1984), Kamień na kamieniu, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Pankiewicz Agata, Przybyłko Marcin [red.] (2019), Nieswojość, Wrocław: Wydawnictwo Warstwy.
Płaza Maciej (2015), Skoruń, Warszawa: W.A.B.
Rakowski Tomasz (2016), Sztuka w przestrzeniach wiejskich i eksperymenty etnograficzne. Pożegnanie kultury zawstydzenia: jednoczasowość, zwrot ku sobie, proto-socjologia, „Teksty Drugie”, nr 4, s. 66–87.
Rokita Zbigniew (2023), Odrzania. Podróż po Ziemiach Odzyskanych, Kraków: Wydawnictwo Znak.
Rybicka Elżbieta (2021), Peryferie pokazują język. O geolingwistycznych aspektach prozy ostatniej dekady, „Białostockie Studia Literaturoznawcze”, nr 19, s. 81–105.
Stasiuk Andrzej (2021), Przewóz, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu https://orcid.org/0000-0001-8918-5264
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Artykuły opublikowane w czasopiśmie "Białostockie Studia Literaturoznawcze" na platformie należącej do Uniwersytetu w Białymstoku są udostępniane na licencji CC-BY-SA 4.0 (Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0)
Tym samym wszyscy zainteresowani są uprawnieni do korzystania z utworów opublikowanych pod następującymi warunkami:
1) uznanie autorstwa czyli obowiązek podania wraz z rozpowszechnianym utworem informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, doi) oraz samej licencji na tych samych warunkach, 2) wolno rozpowszechniać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.
Uniwersytet w Białymstoku zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
Autor zachowuje prawa majątkowe, ale udziela zgody Uniwersytetowi w Białymstoku na wykorzystanie dzieła.
